Video lessons · 2 free lessons · In Uzbek
Yoʻl harakati qoidalari
Video course in short lessons · 20 lessons
Lesson 1 of 20
Asosiy tushunchalar va haydovchi
Yoʻl qismlari, atamalar va taqiqlar
- 1 Asosiy tushunchalar va haydovchi 3:01
- 2 Svetofor va tartibga soluvchining ishoralari 3:38
- 3 Ogohlantiruvchi va imtiyoz belgilari 3:08
- 4 Taqiqlovchi belgilar 3:12
- 5 Buyuruvchi va qoʻshimcha axborot belgilari 2:45
- 6 Axborot-koʻrsatgich va servis belgilari 2:22
- 7 Yoʻl chiziqlari 3:40
- 8 Harakatni boshlash, manyovr va ishoralar 3:31
- 9 Qatnov qismida joylashuv 2:59
- 10 Tezlik va quvib oʻtish 3:49
- 11 Toʻxtash va toʻxtab turish 3:29
- 12 Chorrahalar — umumiy qoidalar va svetofor 2:52
- 13 Asosiy va ikkinchi darajali yoʻl 2:33
- 14 Teng ahamiyatli yoʻllar 3:28
- 15 Piyodalar, bekatlar, turar joy dahalari va velosiped 2:56
- 16 Temir yoʻl kesishmasi, avtomagistral, nishablik va tashqi yoritish 3:31
- 17 Shatakka olish, odam va yuk tashish 3:21
- 18 Texnik holat va taniqlik belgilari 2:45
- 19 Harakat xavfsizligi asoslari 2:08
- 20 Yoʻl-transport hodisasi 1:59
Lesson text: Asosiy tushunchalar va haydovchi
Yoʻl harakati qoidalari. 1-dars: asosiy tushunchalar va haydovchi.
Bu darsda: yoʻl qanday qismlardan iborat, qoidalardagi muhim atamalar va haydovchiga nimalar taqiqlanadi.
Qatnov qismi — «yoʻlning relssiz transport vositalari harakatlanishi uchun moʻljallangan qismi». U harakatlanish tasmalariga boʻlinadi: tasma — «avtomobillarning bir qator boʻlib harakatlanishi uchun yetarlicha keng boʻlgan» boʻylama boʻlak, chiziqlar bilan belgilangan yoki belgilanmagan. Yonma-yon qatnov qismlarini ajratuvchi mintaqa ajratadi — demak, ajratuvchi mintaqasi bor yoʻlda qatnov qismi kamida ikkita. Trotuar esa piyodalar uchun. [YHQ: 6]
Chorraha — «yoʻllarning oʻzaro bir sathda kesishadigan, tutashadigan va ayriladigan joyi». Aholi punkti — kirish va chiqish yoʻllari maxsus belgilar bilan belgilangan hudud. [YHQ: 6]
Imtiyoz — «moʻljallangan yoʻnalishda boshqa yoʻl harakati ishtirokchilariga nisbatan oldin harakatlanish huquqi». Yoʻl berish esa imtiyozi bor ishtirokchini harakat yoʻnalishi yoki tezligini oʻzgartirishga majbur qilmaslik demakdir. [YHQ: 6]
Toʻxtash — «transport vositasi harakatini 10 daqiqagacha boʻlgan muddatga toʻxtatish». Undan uzoqroq toʻxtash — toʻxtab turish, agar u yoʻlovchilarni chiqarish-tushirish yoki yuk ortish-tushirish bilan bogʻliq boʻlmasa. Majburiy toʻxtash — texnik nuqson, yuk, haydovchi yoki yoʻlovchining holati, toʻsiq yoki ob-havo tufayli xavf yuzaga kelganda toʻxtash; u qoidabuzarlik hisoblanmaydi. [YHQ: 6]
Quvib oʻtish — qarama-qarshi yoʻnalish tasmasiga chiqib, soʻng oʻz qatoriga qaytish bilan bogʻliq oʻzib ketish. Oʻzib ketish — bir yoʻnalishda boshqa transport vositasidan tezroq harakatlanish. Qayta tizilish — yoʻnalishni saqlagan holda boshqa qatorga oʻtish. [YHQ: 6]
Sutkaning qorongʻi vaqti — «kechki gʻira-shiraning oxiridan tonggi gʻira-shiraning boshlanishigacha boʻlgan oraliqdagi vaqt». Yetarlicha koʻrinmaslik — yomgʻir, qor, tuman yoki gʻira-shira paytida yoʻlning koʻrinish masofasi 300 metrdan kam boʻlishi. [YHQ: 6]
Haydovchiga taqiqlanadi: spirtli ichimlik, giyohvandlik vositalari yoki eʼtiborni susaytiradigan dori taʼsirida, xavfsizlikka tahdid soladigan darajada charchagan yoki betob holda boshqarish; boshqarish paytida telefondan foydalanish — faqat quloqchin yoki qoʻllarni ishlatmasdan gaplashish mumkin. Xavfsizlik kamari bor transport vositasida haydovchi va old oʻrindiqdagi yoʻlovchi harakatni boshlashdan oldin kamar taqishi shart. [YHQ: 12, 9]
Esda tuting: toʻxtash — 10 daqiqagacha; yetarlicha koʻrinmaslik — koʻrinish 300 metrdan kam; ajratuvchi mintaqa qatnov qismlarini ajratadi; telefon — faqat qoʻllarni ishlatmasdan.
Endi test bilan oʻzingizni sinab koʻring. Keyingi darsda — svetofor va tartibga soluvchining ishoralari.
About this series
Haydovchilik guvohnomasi imtihoniga tayyorgarlik kursi: yoʻl harakati qoidalarining asosiy mavzulari 20 ta qisqa darsda — atamalar, svetofor va tartibga soluvchining ishoralari, yoʻl belgilari va chiziqlari, manyovr, tezlik va quvib oʻtish, toʻxtash, chorrahalar, piyodalar, temir yoʻl kesishmasi, texnik holat va yoʻl-transport hodisasi. Har bir qoida YHQ bandi bilan, qoidalarning 2026-yil oktabr holatidagi tahriri asosida (lex.uz). Darslardan keyin — imtihon savollari boʻyicha test.